Kunst & Geneeskunst

Kunst & Geneeskunst

In 2020 organiseerde het deelinstituut Onderzoek & Educatie van de Jan van Eyck Academie een reeks Openbare Lessen: Kunst & Geneeskunst. Ze hebben een tour georganiseerd naar Mediville, de medische werkpraktijk van huisarts Jeu van Sint Fiet om te ontdekken op welke manieren kunstwerken zouden kunnen bijdragen aan het helingsproces van patiënten.

Jeu van Sint Fiet is een huisarts wiens volledige werkruimte is ontworpen door kunstenaar Joep van Lieshout. Van Sint Fiet is een kunstverzamelaar en een deel van zijn collectie is te zien in zijn kantoor. Hij is van mening dat de aanwezigheid van deze kunstwerken bijdragen aan het helingsproces van zijn patiënten en daarbij zijn communicatie met hen verbetert. In de eerste Openbare Les voelt alles surrealistisch: van de kleuren van de huisartsenpraktijk, tot de carnavalsclowns op de balie en de borrelhapjes die de vrouw van de huisarts heeft klaargezet. We starten de reeks Openbare Lessen met twee rondleidingen door de huisartsenpraktijk van Jeu van Sint Fiet.

Beide groepen zitten meteen vol. Nieuwsgierige mensen die al veel gehoord hebben over deze merkwaardige praktijk. Als in een rariteitenkabinet kijken ze hun ogen uit terwijl ze gehoorzaam achter de huisarts aanschuiven. Er is te veel te zien. Bij binnenkomst hangt het grote kunstwerk Ceremony van Keetje Mans in de gang. Op het schilderij is een leeg bed te zien dat wordt omringd door tientallen kaarsjes. Sereen, maar tegelijkertijd confronterend. Het werk is gemaakt in opdracht van huisarts Jeu van Sint Fiet. Als de bezoekers vervolgens de hoek om gaan, stappen ze als het ware in één groot kunstwerk. Opvallende kleuren en vormen en kleine objecten die subtiel kritiek uiten op de medische machine. Zo staat er een grote pot met pillen die ons ervan bewust maakt hoeveel medicijnen er weggegooid worden.

De persoonlijke en diverse smaak van Jeu van Sint Fiet wordt voor iedereen duidelijk. Veel kunstwerken zijn afkomstig uit zijn privé-collectie. Maar zijn praktijk is veel meer dan een werkplek waar enkele schilderijen getoond worden: de hele ruimte en alle meubels zijn op verzoek van de huisarts vormgegeven door kunstenaar Joep van Lieshout. Zijn grijs, wit en blauw kleuren waar je vaak aan denkt bij een huisartsenpraktijk? Bij Jeu van Sint Fiet domineert de kleur oranje. De huisarts voelt zich prettig in deze door kunst omringde praktijk. “En als ik me goed voel, dan merkt de patiënt dat ook.”

Jeu van Sint Fiet is er zelfs van overtuigd dat hij een ander soort gesprek met zijn patiënten heeft sinds de kunst aanwezig is. Vaak reageren patiënten op een kunstwerk, stellen ze een vraag over de vorm van de tafel of de kast en kijken ze geïnteresseerd naar een foto of schilderij. Het gesprek gaat dan eerst daarover, voordat er gesproken wordt over de klachten van de patiënt. Door de kunstwerken krijgt de praktijk ook een persoonlijk karakter. Niet alleen doordat de smaak van de huisarts prominent aanwezig is en de sfeer bepaalt, maar ook omdat de huisarts en zijn gezin vaak model staan voor de kunstwerken.

Zo hangt er een grote foto van de huisarts in zijn behandelkamer. In carnavalskostuum, maar met een verslagen blik in zijn ogen. Wezenloos staart hij voor zich uit. De foto werd gemaakt door Etienne C.L. van Sloun op het moment dat huisarts Jeu van Sint Fiet tijdens een carnavalsborrel te horen kreeg dat een van zijn patiënten zojuist was overleden. De foto trekt je aandacht. Het verhaal erachter toont de empathie van de huisarts. De foto laat de persoon achter het beroep zien. Gaat het daar eigenlijk over als we het hebben over kunst in een medische context? Gaat het over het toevoegen van het persoonlijke aspect in een – vaak neutrale – omgeving? Gaat het over het gevoel van vertrouwen? Of gaat het over de kunst zelf en de manier waarop de kunst bewustzijn kan creëren?



Call Now Button
Translate »